این روزها مردم به رژیم غذایی و جبران کمبود مواد مغذی در بدن خود بیشتر اهمیت میدهند و به دنبال اطلاعات، جهت نقش و تاثیر هر یک از این مواد بر میزان سلامتی خود هستند.
امگا ۳ یکی از مکملهای غذایی میباشد که اخیرا مورد توجه بسیاری از مردم کشورمان قرار گرفته است. این موضوع میتواند به این دلیل باشد که بیشتر آن ها از غذاهای دریایی به حد کافی استفاده نمیکنند.
امگا ۳ چیست؟
اسید چرب امگا ۳ خانوادهای از اسیدهای چرب اشباع نشده میباشد که جهت تنظیم فعالیتهای بدن انسان ضروری و لازم هستند و اثرات مفیدی بر سلامت دارند اما در بدن انسان ساخته نمیشوند.
ضروری بودن امگا ۳ هم به این معنی است که بدن انسان توانایی تولید این اسید چرب را ندارد؛ اما وجود آن جهت حفظ سلامت بدن لازم است.
به همین دلیل قرار دادن منابع غذایی حاوی امگا 3 در رژیم غذایی از اهمیت بالایی برخوردار است.
انواع امگا ۳
به طور کلی این نوع اسید چرب به سه دسته تقسیم میشود:
• آلفا-لینولنیک اسید(ALA)
این نوع اسید چرب در غذاهای گیاهی وجود دارد. مردم اغلب مقدار زیادی ALA را از غذاهای گیاهی مانند گردو،دانه چیا، دانه سویا و روغن سویا دریافت میکنند.
• EPA
شکل فعال امگا ۳ میباشد که بیشتر در فرآوردههای حیوانی مانند ماهیهای چرب و روغن ماهی یافت میشود.
• DHA
این اسید چرب هم شکل فعال امگا ۳ به شمار می رود و اغلب در مواد غذایی حیوانی و جلبکها وجود دارد.
گوشت، تخم مرغ و لبنیات به دست آمده از حیواناتی که با علوفه تغذیه میشوند هم شامل مقدار قابل توجهی DHA هستند.
از آنجا که فواید EPA و DHA کمی با هم متفاوت هستند بهتر است به دنبال مکملی باشید که حاوی هر دو اسید چرب باشد.
به طور میانگین مکملها تقریبا ۱۲۰ میلیگرم DHA و ۱۸۰ میلیگرم EPA دارند، اما با این حال این مقدار در برندهای مختلف میتواند متغیر باشد.
افرادی که گیاهخوارهستند، عمدتا منابع غذایی حاوی DHA را از طریق رژیم غذایی که دارند دریافت نمیکنند؛ به همین دلیل جهت اطمینان از دریافت کافی این اسید چرب ضروری توصیه میشود که از مکملهای تغذیهای امگا ۳ استفاده کنند.
همچنین افرادی که به اندازه کافی از ماهیهای چرب،روغن ماهی، دانه کتان، دانه چیا و گردو در تغذیه خود استفاده نمیکنند به ناچار مجبور هستند که به سراغ استفاده از قرص امگا 3 بروند.
میزان امگا ۳ مورد نیاز بدن
نیاز روزانه بدن به امگا ۳ بستگی به سن و جنسیت فرد دارد.
• نوزاد تازه متولد شده تا یک سالگی:
{۰.۵ گرم در روز}
• یک سالگی تا سه سالگی:
{۰.۷ گرم در روز}
• چهار سالگی تا هشت سالگی:
{۰.۹ گرم در روز}
• دختران ۹ سال تا ۱۳ سال:
{یک گرم در روز}
• پسران ۹ سال تا ۱۳ سال:
{۲/۱ گرم در روز}
• زنان از ۱۴ سال به بالا:
{۱/۱ گرم در روز}
• مردان از ۱۴ سال به بالا:
{۶/۱ گرم در روز}
• زنان باردار:
{۴/۱ گرم در روز}
• زنان شیرده:
{۳/۱ گرم در روز}
فواید امگا ۳ در خانم ها
- کاهش درد قاعدگی
- موثر در بیماری های التهابی مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس
- موثردر جلوگیری از پوکی استخوان
- کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی و سرطان
- بهبود سلامت پوست و تقویت سلامت مو
- کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی (pms) در خانم ها
فواید امگا۳ در مردان
محافظت از سلامت قلب
- موثر در سلامت مفاصل و استخوان
- محافظت از عملکرد صحیح مغز
- موثر در کنترل فشار خون
- موثر در سلامت چشم و سیستم بینایی
- موثر در سلامت دستگاه تناسلی در اقایان
همچنین تحقیقات ثابت کرده است که مصرف مکمل امگا 3 میتواند هم در مردان و هم در زنان فایده های زیر را هم به دنبال داشته باشد:
- کاهش ریسک ابتلا به کرونا
- بهبود علائم بیماری آسم
- کاهش استرس و اضطراب
- جلوگیری از افسردگی
- موثر در بهبود بیماریهای خود ایمن
- جلوگیری از برخی از سرطانها مانند پروستات و سینه
- بهبود کیفیت خواب
- کاهش حملات میگرنی
- کمک به کاهش تری گلیسرید و کلسترول
- تکامل سیستم عصبی در جنین و نوزادان
- تقویت سیستم ایمنی بدن
- کمک به رفتار و تنظیم خلق و خو در بیماران مبتلا به شیزوفرنی و اختلال دو قطبی
- موثر در بهبود علائم بیش فعالی
- کمک به بهبود بعضی ازعلائم سندروم متابولیک مانند بهبود سطح قند خون کاهش التهاب و کاهش عوامل خطر مرتبط با بیماریهای قلبی عروقی
- موثر در کاهش چربی کبد در افراد مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی
- موثر در جلوگیری از زوال ذهن مرتبط بیماری آلزایمر و افزایش سن
بررسی بعضی از تاثیرات امگا ۳ بر سلامت بدن
در این قسمت از مقاله سعی داریم تا درباره ی برخی از خواص امگا ۳ به تفصیل برایتان توضیح دهیم:
• تاثیر امگا ۳ بر سلامت قلبی و عروقی
طی تحقیقات صورت گرفته، محققین به این نتیجه رسیده اند که استفاده از ماهیهای چرب و حتی انواع غذاهای دریایی به عنوان قسمتی از یک الگوی غذایی سالم، کمک به حفظ سلامت قلب میکند و از بدن انسان در مقابل برخی از مشکلات قلبی محافظت مینماید. بنابراین با کاهش فشار خون، احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی و به دنبال آن سکته قلبی هم کاهش پیدا خواهد کرد.
انجمن قلب آمریکا (AHA) جهت کاهش ریسک ابتلا به مشکلات قلبی استفاده از یک تا دو وعده غذای دریایی را در طول هفته توصیه میکند. در صورتی که فرد مبتلا به بیماری قلبی باشد، توصیه میشود روزانه حدود ۱ گرم مکمل حاوی امگا ۳ را با مشورت پزشک خود مصرف کند.
تاثیر امگا ۳ بر رشد و سلامت نوزاد
مصرف امگا ۳ در طول دوران بارداری و شیردهی در صورت صلاحدید پزشک میتواند در بهبود و رشد سلامت کودک موثر باشد.
انتخاب انواع ماهی مانند سالمون و شاه ماهی و قزل آلا که دارای مقادیر بالاتر EPA و DHA و مقدار پایینتر جیوه میباشد حائز اهمیت است.
به جهت اینکه دوران بارداری دورانی حساس است اطمینان از عدم آلودگی ماهی با جیوه بسیار مهم است. در صورتی که اطلاع قطعی در ارتباط با میزان جیوه منبع غذایی مانند ماهی نداشته باشید، میتوان مکملهای تغذیهای مناسبی را جهت تامین اسیدهای چرب ضروری امگا 3 طی این دوران جایگزین نمود.
بعضی از مطالعات حاکی از آن هستند که استفاده از این مکملها میتواند در افزایش وزن نوزاد هنگام تولد و مدت زمانی که جنین در رحم است موثر باشد و بدین ترتیب اثرات مفید خود را اعمال نماید اما نمی توان با قطعیت در رابطه با این تاثیر گذاری اظهار نظر نمود.
با این وجود لازم است بدانید که شیر مادر و بسیاری از شیر خشک های نوزادان شامل DHA میباشد.
برای خرید قرص امگا 3 میتوانید از سایت دراکت اقدام نمائید.
تاثیر امگا۳ بر کاهش علائم بیش فعالی در کودکان
بیش فعالی یک بیماری عصبی به حساب میآید که امروزه در اغلب کودکان در سراسر جهان دیده میشود. بعضی از محققان بر این باورند که اسیدهای چرب امگا 3 میتواند برخی از علائم عصبی مانند عدم تمرکز و توجه را بهبود بخشد.
طی تحقیقی که در سال ۲۰۱۵ انجام شد، محققان به این نتیجه رسیده اند که امگا 3 میتواند بر انتقال سیگنال ها در مغز تاثیرگذار باشد و به دنبال آن احتمالا علائم بیش فعالی را بهبود بخشد ولی لازم است که تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود و به قطعیت نمیتوان در این باره صحبت کرد.
تاثیر امگا ۳ بر آرتریت روماتوئید
آرتریت روماتوئید یا همان روماتیسم مفصلی به بیماریای گفته میشود که باعث درد مزمن، التهاب، سفتی و حتی از دست دادن عملکرد مفاصل میشود. بعضی از مطالعات بالینی نشان دادهاند که استفاده از مکملهای امگا 3 در کنار داروهای آرتریت روماتوئید و درمانهای دیگر میتواند در کنترل بیماری روماتیسم کمککننده و موثرباشد.
برای مثال افرادی که مبتلا به روماتیسم هستند اگر از مکملهای امگا 3 استفاده کنند ممکن است که به داروهای مسکن کمتر احتیاج داشته باشند.
تاثیر امگا ۳ بر الزایمر
بعضی از مقالات پژوهشی نشان میدهند افرادی که مقدار زیادی از اسیدهای چرب امگا 3 را از منابع غذایی مانند ماهی و یا مکملهای غذایی دریافت میکنند، ممکن است به میزان کمتری در معرض ریسک ابتلا به بیماری آلزایمر و یا زوال عقلی و سایر مشکلات مرتبط با عملکرد شناختی باشند.
در این زمینه هم همانند اثرات دیگری که گفته شد نیاز به مطالعات بیشتری میباشد.
تاثیر امگا ۳ بر پوست و مو
اسیدهای چرب امگا 3 این ویژگی را دارند که از پوست در برابر اشعه ی مضر UV محافظت کنند و حساسیت به نور را کم کنند؛
همچنین احتمال بروز آکنه و جوش را کاهش می دهند.
امگا 3 همچنین نقش موثری در حفظ سلامت فولیکولهای مو دارد و با تقویت رشد موها از ریزش آنها جلوگیری میکند.
از دیگر اثرات امگا ۳ بر مو میتوان به ضخیم شدن تارهای مو و پیشگیری از خشکی مو اشاره کرد.
تاثیر امگا ۳ بر سلامت تخمدان ها
طی مطالعات انجام شده محققین به این نتیجه رسیده اند که امگا 3 با حمایت از کیفیت تخمک سالم، شانس باروری در خانم های مبتلا به تنبلی تخمدان را افزایش میدهد.
تاثیر امگا ۳ بر علائم یائسگی
با نزدیک شدن به یائسگی، سطح هورمون استروژن به طور طبیعی در بدن کاهش مییابد. مصرف امگا ۳ در خانم ها در دوران یائسگی باعث متعادل شدن سطح هورمون ها میشود که به نوبه خود می تواند به پیشگیری از علائم یائسگی مثل افسردگی، گرگرفتگی و نوسانات خلقی کمک کند.
علائم کمبود امگا ۳
- بدخوابی
- خشکی پوست
- خستگی شدید
- زایمان زودرس
- ناخنهای شکننده
- کاهش تمرکز
- ناتوانی در یادگیری
- افسردگی
- آرترو
- اگزما
- چاقی
- بیماریهای التهابی
بهترین منابع تامین امگا ۳
- ماهی و بعضی از غذاهای دریایی به خصوص ماهیهای چرب آبهای سرد مثل سالمون و ساردین
- آجیل و دانهها مثل دانه کتان دانه چیا و گردو
- روغنهای گیاهی مثل روغن بذر کتان روغن سویا و روغن کانولا
- بعضی از مواد های غذایی غنی شده با امگا 3 مانند تخم مرغ شیر و آبمیوههای غنی شده
بهترین زمان مصرف قرص امگا ۳
بهترین زمان مصرف امگا۳ همراه با وعدههای غذایی چرب و ترجیحا با معده پر است تا جذب آن در بدن افزایش یابد. بنابراین بهتر است قرص امگا 3 را همراه با وعده غذایی چرب تر میل کنید. با این حال توجه داشته باشید که در هر زمان دیگری از روز هم میتوانید این مکمل را استفاده کنید؛ اما برای جذب بیشتر و بهتر آن توصیه میشود که همراه غذا میل کنید.
عوارض امگا ۳
استفاده ی بیش از اندازه امگا ۳ ممکن است با عوارض جانبی همراه باشد اما در دوزهای معمول، این مکمل اغلب عوارضی ندارد.
مواردی که در قسمت زیر ذکر شده اند از عوارضی هستند که در موارد کم و نادر بعد از مصرف دیده شدهاند:
- نفخ
- حالت تهوع
- استفراغ
- شل شدن مدفوع
- احساس طعم ماهی در دهان
- افزایش قند خون
- کاهش فشار خون
- خونریزی از لثه و بینی
همانطور که گفتیم بیشتر این عوارض در صورت استفاده خارج از دوز تعیین شده به وجود میآیند
تداخل دارویی امگا ۳
- داروهای ضد فشار خون
- داروهای ضد بارداری
- بعضی از داروهای کاهش وزن مانند اورلیستات
- سیکلوسپورین ها
- تاکرولیموس
- داروهای ضد انعقاد خون
- وارفارین
امگا ۳ و تاثیر آن بر چاقی و لاغری
اسیدهای چرب امگا 3 این توانایی را دارند که چربیسوزی را در بدن تحریک کنند و با سوزاندن کالری بیشتر به لاغر شدن کمک کنند. همچنین از آنجایی که امگا۳ در کاهش تری گلیسیرید،کلسترول بد خون و کنترل قند خون تاثیر دارد،ممکن است از این طریق هم بتواند در کاهش وزن کمک کننده و موثر باشد.
برای خرید قرص چربی سوز قوی میتوانید از سایت داروخانه آنلاین دراکت به همراه مشاوره رایگان اقدام نمائید.
امگا 3 به چند روش میتواند در کاهش وزن و لاغری موثر باشد:
- موجب کم شدن اشتها در افراد چاق میشود.
- میتواند شما را به مدت زمان بیشتری سیر نگه دارد و شما کمتر به سمت ریزه خواری و مصرف غذا میروید.
- متابولیسم یا سوخت و ساز بدن را افزایش میدهد به طوری که به همراه با ورزش کردن میتوانید به منظورلاغری نتیجه بهتری بگیرید.
- امگا 3 به کاهش چربیهای اضافی بدن و کم شدن سایز کمک میکند.
- هدف از کاهش وزن در افرادی که چاق هستند از بین بردن چربیهای اضافه است.
- محدودیت دریافت کالری مهمترین عامل در کاهش وزن میباشد.
- در کنار آن عوامل کمکی مانند ورزش ، بعضی از مواد غذایی مکمل ها و داروها وجود دارند که میتوانند این روند را تسریع بخشند.
- امگا ۳ احتمالا میتواند باعث افزایش اکسیداسیون و سوخت و ساز چربی شود؛ در واقع امگا 3 به بدن کمک میکند که چربیهای اضافه را به انرژی تبدیل کند و از این راه آنها را بسوزاند؛ بنابراین میتوان گفت امگا 3 نه تنها باعث چاقی نمیشود بلکه حتی ممکن است در کاهش وزن و لاغری نیز موثر واقع شود.
امگا ۳ در چه افرادی منع مصرف دارد؟
امگا۳ در کنار فواید زیادی که دارد، مصرف آن در بعضی از افراد ممنوعیت دارد.
افرادی که حساسیت یا آلرژی به ماهی یا حتی مواد مشتقات ماهی دارند، بهتر است از مصرف امگا 3 خودداری کنند یا با پزشک متخصص خود مشورت کنند. در این موارد میتوان از منابع دیگر امگا 3 مثل روغن کتان استفاده کرد.
همچنین افرادی که دارای اختلال خونریزی هستند یا قرار است عمل جراحی داشته باشند باید قبل از مصرف امگا 3 با پزشک خود مشورت کنند؛ زیرا امگا 3 خواص ضد التهابی دارد و ممکن است بر روی فعالیت پلاکتهای خون اثر بگذارد و خونریزی را زیاد کند.
بعضی از داروها مثل داروهای ضد انعقاد خون (مانند وارفارین) با امگا 3 تداخل دارند و ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند.
افرادی که از این داروها استفاده میکنند، باید پیش از مصرف امگا ۳ با پزشک خود مشورت کنند.
بعضی از مطالعات نشان دادهاند که استفاده طولانی مدت از مقادیر بالای امگا 3 ممکن است بر روی کارکرد کلیهها اثر بگذارد. در صورتی که مشکلات کلیوی دارید، نیاز است که قبل از مصرف امگا با پزشک مشورت کنید.
کلام آخر
امگا 3 نوعی مکمل غذایی است که از روغن ماهی یا اسیدهای چرب تشکیل شده است.
امگا 3 با تأثیرات مثبت بر سلامت بدن، از جمله حفظ سلامت قلب، تقویت سلامت مغز، کاهش التهابات و حتی جلوگیری از بیماریهای مزمن،یک ابزار قدرتمند برای بهبود کیفیت زندگی انسانها است.
این مکمل به خصوص برای افرادی مناسب است که به هر دلیلی از غذاهای دریایی در رژیم غذایی خود به اندازه کافی استفاده نمیکنند. امگا 3 ترکیبی مغذی به حساب میآید که اهمیت آن برای سلامتی بدن کمتر از ویتامینها نیست. با این حال، این موضوع حائز اهمیت است که به منابع مختلف امگا 3 در رژیم غذایی خود توجه داشته باشیم و در مورد مصرف انها با پزشکان متخصص مشورت کنیم.