احساس یخ زدگی مغز چیست؟علت سردی سر؟
شاید بسیاری از افراد احساس یخ زدگی مغز، انجماد مغز یا سردرد بستنی را تجربه کرده باشند. وضعیتی که بر اثر خوردن خوراکیهای یخی از جمله بستنی یا آب یخ ایجاد میشود. این حس انجماد گذرا چیزی در حدود چند ثانیه یا یک تا دو دقیقه به طول میانجامد و باعث میشود که کاسه مغز تیر بکشد. این وضعیت را بسیاری از افراد در طول عمر خود تجربه کردهاند و شاید دانستن علت آن بتواند به درک بهتر این وضعیت کمک نماید. در ادامه به احساس یخ زدگی مغز به شکل کامل خواهیم پرداخت.
احساس یخ زدگی مغز چگونه ایجاد میشود؟
احساس یخ زدگی مغز به حس درد ناگهانی در سر گفته میشود که حالت ناخوشایندی را برای فرد ایجاد میکند. این حس ناخوشایند هیچ خطری ندارد و به راحتی میتوان از آن جلوگیری کرد. احساس یخ زدگی مغز زمانی به وجود میآید که خوراکی سردی به سقف دهان برخورد کند. در این وضعیت مواد سرد باعث انجماد مویرگها میشوند و پس از بلعیدن، انبساط رگها در این ناحیه رخ میدهد. این دو واکنش متضاد اعصاب این ناحیه را تحریک میکنند؛ اعصابی به نام «گانگلیونی اسفنوپالاتین» که گروهی از اعصاب نزدیک عصب سه قلو در مغز هستند. این اعصاب در پشت بینی و اعصابی قرار دارند که باعث سردرد نیز میشوند. آنها بهگونهای طراحی شدهاند که نسبت به درد بسیار حساس باشند تا به این شکل از مغز محافظت کنند.
روند احساس یخ زدگی مغز چگونه است؟
این حس عجیب زمانی رخ می دهد که یک ماده بسیار سرد، مانند بستنی یا نوشیدنی یخ، با سقف دهان تماس پیدا می کند. در این حالت، رگ های خونی کوچک در سقف دهان به سرعت منقبض شده و سپس منبسط می شوند. این تغییرات ناگهانی در قطر رگ ها، اعصاب حساس این ناحیه را تحریک می کند. این اعصاب که گانگلیون اسفنوپالاتین نام دارند، به گروهی از اعصاب بزرگ تر به نام عصب سه قلو متصل هستند. عصب سه قلو، که مسئول انتقال حس در صورت و سر است، بسیار حساس بوده و به همین دلیل، کوچک ترین تغییرات دمایی در این ناحیه می تواند باعث ایجاد درد شود.
اما چرا مغز ما به این تغییرات دمایی واکنش نشان می دهد و اصطلاحاً دچار یخ زدگی می شود؟ برای پاسخ به این پرسش، دانشمندان در سال 2012 آزمایشی را طراحی کردند. در این آزمایش، محققان با استفاده از دستگاه های تصویربرداری، فعالیت مغز و جریان خون در افراد را در هنگام نوشیدن آب یخ اندازه گیری کردند. نتایج این تحقیق نشان داد که نوشیدن آب یخ باعث افزایش ناگهانی جریان خون در برخی از مناطق مغز می شود. این افزایش جریان خون، همراه با تغییرات در مقاومت رگ های خونی، باعث ایجاد احساس درد و ناراحتی در ناحیه سر می شود.
به عبارت دیگر، مغز ما به عنوان یک سیستم پیچیده، به تغییرات دمایی بسیار حساس است. هنگامی که بخش هایی از مغز به سرعت سرد می شوند، مکانیسم های دفاعی بدن فعال شده و باعث افزایش جریان خون و ایجاد احساس درد می شوند. این واکنش، در واقع یک مکانیسم حفاظتی است که به منظور جلوگیری از آسیب دیدن بافت های مغزی در برابر سرما ایجاد شده است.
حس یخ زدگی مغز در چه افرادی بیشتر دیده میشود؟
تاکنون تحقیقات بسیاری درباره احساس یخ زدگی مغز انجام شده است؛ اما به دلیل پیچیده بودن ساختار مغز محققان نتوانستهاند به یک نتیجه قطعی در مورد این وضعیت دست یابند. یکی از این فرضیهها بیان میکند که عصبهای سهقلو در برخی افراد نسبت به دیگران حساستر است بهطوری که افرادی که احساس یخ زدگی مغز را تجربه میکنند بیشتر از افراد دیگر در معرض سردردهای دیگری همچون میگرن هستند. مطالعهای نشان داده ۹۳ درصد از افرادی که تجربه یخ زدگی مغز را دارند به میگرن مبتلا میشوند.
درمان احساس یخ زدگی مغز
از آنجایی که احساس یخ زدگی مغز یک حس ناخوشایند است و باعث بروز سردرد و حالتهای بدی در افراد میشود بسیاری به دنبال روشی برای درمان این مسئله هستند. باید گفت درمان خاصی برای درمان احساس یخ زدگی مغز وجود ندارد اما میتوان با یک روش خاص این احساس را سریعتر از بین برد. برای درمان انجماد مغز باید لحظهای که شروع به تجربه یخ زدگی مغز میکنید، زبان خود را به سقف دهان خود فشار دهید.
گرمای زبان، گرما و انرژی را به سینوسهای پشت بینی منتقل میکند و سپس بستههای عصبی را که باعث یخ زدن مغز میشوند گرم میکند. زبان را باید محکم روی سقف دهان نگه داشت تا زمانی که فرد احساس کند درد شروع به از بین رفتن میکند.
روش پیشگیری از احساس یخ زدگی مغز
تنها راه پیشگیری و جلوگیری از انجماد مغز این است که از مصرف مواد غذایی بسیار سرد خودداری کرد. همچنین توصیه میشود مواد غذایی سرد را آهستهتر خورد یا نوشید تا این عصبها کمتر درگیر شوند و حس کمتری به وجود آید. نگه داشتن مواد غذایی برای مدت کوتاه بر روی زبان جهت گرم کردن آنها نیز میتواند از وارد شدن شوک به کام جلوگیری کند.
آیا احساس یخ زدگی مغز مضر است؟
با اینکه درد احساس یخ زدگی مغز بسیار ناخوشایند است؛ اما این واکنش بدن هیچگونه ضرری ندارد. در واقع مغز با این فرایند در حال محافظت از بدن است و در عرض چند ثانیه تا یک یا دو دقیقه بر اساس میزان سردی ماده غذایی این حس از بین میرود.
شما میتوانید برای خرید قرص آرام بخش به صورت آنلاین از وبسایت داروخانه آنلاین دراکت اقدام نمایید.
آیا کودکان در معرض یخ زدگی مغز هستند؟
کودکان نیز همچون بزرگسالان میتوانند انجماد مغز را تجربه کنند و حتی میتوان گفت بیشتر از بزرگسالان در معرض این پدیده هستند. دلیل اصلی این مسئله این است که فضای دهان کودکان کوچک است و به همین دلیل اعصاب موجود در دهان آنها بیشتر تحریک میشود. جالب است بدانید علاوه بر کودکان، زنان نیز بیشتر از این مردان دچار این پدیده میشوند که علت آن چندان مشخص نیست.
آیا یخ زدگی مغز میتواند باعث مرگ شود؟
همانطور که گفته شد احساس یخ زدگی مرگ به هیچ عنوان برای بدن مضر نیست و به همین دلیل نمیتواند باعث مرگ در افراد شود؛ بنابراین تجربه این حس هیچ ترس و نگرانی ندارد.
کلام پایانی
احساس انجماد مغز یکی از حسهای ناخوشایندی است که بسیاری از افراد پس از خوردن مواد غذایی سرد آن را تجربه میکنند. این احساس بر اثر انبساط و انقباض رگهای این ناحیه به وجود میآید و بدون اینکه ضرری برای بدن داشته باشد پس از چند ثانیه یا یک تا دو دقیقه از بین میرود. احساس یخ زدگی مغز با انجام روشهایی قابل پیشگیری است و به این ترتیب میتواند کمتر افراد را آزار دهد.
سوالات متداول
علت سرد شدن سر و پیشانی چیست؟
احساس سرما در سر و پیشانی می تواند نشانه ای از اختلالات مختلفی مانند مشکلات گردش خون، میگرن، کم خونی، عفونت های سینوسی و حتی استرس و اضطراب باشد. این احساس زمانی رخ می دهد که خونرسانی به سر و صورت به دلایل مختلف کاهش یابد و یا سیستم عصبی بدن تحت تأثیر عوامل روانی قرار گیرد. برای تشخیص دقیق علت این احساس و درمان مناسب، بهتر است به پزشک مراجعه شود.
آیا داروهایی برای درمان احساس یخ زدگی مغز وجود دارد؟
درمان احساس یخ زدگی مغز به علت اصلی آن بستگی دارد. اگر این احساس به دلیل یک بیماری زمینه ای باشد، پزشک داروی مناسب را تجویز خواهد کرد. اما به طور کلی، داروهایی مانند مسکن ها، ضد التهاب ها و داروهای تنظیم کننده گردش خون ممکن است برای تسکین این احساس تجویز شوند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر احساس سردی در سر و پیشانی به همراه علائم دیگری مانند سردرد شدید، سرگیجه، ضعف، تب یا تغییرات بینایی باشد، باید حتما به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر این احساس به طور مکرر و بدون دلیل مشخص رخ دهد، مراجعه به پزشک ضروری است.
آیا مصرف کافئین می تواند بر احساس یخ زدگی مغز تأثیر بگذارد؟
مصرف زیاد کافئین می تواند باعث تنگ شدن رگ های خونی شود که در نتیجه ممکن است احساس یخ زدگی را تشدید کند. بنابراین، اگر احساس می کنید که مصرف کافئین این احساس را در شما بدتر می کند، بهتر است مصرف آن را کاهش دهید یا با پزشک خود مشورت کنید.