ویتامین B12 چیست؟ ویتامین B12 یکی دیگر از ویتامین های گروه B است. این ویتامین تنها ویتامین محلول در آب است که بر خلاف سایر ویتامین های گروه B، در کبد حتی به مدت چهار سال ذخیره می شود. این ماده مغذی در تولید گلبول های قرمز خون نقش مهمی داشته و برای سلامت سیستم عصب مرکزی مفید است. این ماده می تواند باعث تشکیل گلبول های قرمز در شکل و اندازه های صحیح شود؛ در نتیجه عمل اکسیژن رسانی به سلول های بدن را تنظیم می کند. کمبود آن با علائمی مانند ضعف عضلانی، فراموشی و اختلال در مغز و در موارد بسیار حادتر باعث بروز بیماری هایی مانند ام اس و مشابه آن می شود.
در صورتی که احساس خستگی مفرط، سرگیجه، سردرد و بی حالی کردید، بهتر است از کمبود ویتامین b12 و نیز کمبود اکسیژن رسانی مناسب مطمئن شوید. منابع تأمین این ویتامین نیز مانند سایر ترکیبات، مواد غذایی هستند، زیرا بدن نمی تواند آن را تولید نماید. انواع گوشت ها از جمله گوشت گاو، مرغ، ماهی بخصوص ماهی تن و ماهی ساردین، بره، محصولات لبنی از جمله شیر، ماست و پنیر، تخم مرغ و برخی از محصولات مخمر غذایی حاوی میزان مورد نیاز از این ویتامین هستند.
برای خرید قرص ویتامین ب 12 از بهترین برندها میتوانید از سایت داروخانه آنلاین دراکت به همراه مشاوره رایگان به راحتی اقدام نمائید.
فواید ویتامین b12
ویتامین ب 12 دارای فواید و خواص زیادی برای بدن است که در این قسمت به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم:
کمک به تشکیل اسید فولیک
این ویتامین با کمک اسید فولیک از حالت ذخیره در کبد خارج و به تشکیل ویتامین B9 کمک می کند. ویتامین بی 9 یا اسید فولیک برای سلامت سلول های جنین، تولید دی ان ای و نیز تولید سلول های جدید برای بدن نقش مهمی دارد. سلامت دی ان ای فرد را از بروز بیماری هایی مانند سرطان که با نابود شدن سلول های سالم همراه است، مصون نگه می دارد. مصرف میزان کافی ویتامین b12 در کنار ویتامین بی9، از دی ان ای محافظت کرده و در نتیجه در سلامت عمومی بدن تاثیرگذار است.
سلامت مغز و سیستم عصبی
این ویتامین در سلامت مغز نقش مؤثری دارد و باعث بهبود عملکرد مغز، تقویت حافظه، بهبود سطح هوشیاری در فرد و نیز بالا بردن سطح تمرکز می شود. ویتامین b12 احتمال بروز آلزایمر و التهاب در سیستم مغز و عصب را نیز کاهش می دهد. این التهاب در سلول ها همچنین ممکن است باعث آسیب به سیستم قلبی شود که با مصرف دوز مناسب ویتامین b12 از این مشکل جلوگیری می شود.
کمک به درمان افسردگی
تنظیم خلق و خو و پیشگیری از مشکلاتی مانند افسردگی، با مصرف ویتامین ب 12 کنترل می شود. با مصرف مقدار مناسب از این ویتامین می توان میزان اضطراب، استرس و افسردگی را کنترل کرده و سطح شادمانی را در افراد افزایش داد. همچنین نقش این ویتامین در سنتز و تجزیه اسیدهای چرب و بالا بردن سطح انرژی بالا است. افزایش انرژی باعث فعالیت بیشتر افراد می شود و افراد را شاداب تر و سرزنده تر می کند. از دیگر خواص ویتامین b12 می توان به کنترل مشکلات پوستی مانند اگزما، پسوریازیس، خشکی پوست و … اشاره کرد.
خواص ویتامین ب ۱۲ برای پوست
کاهش ویتامین ب 12 در بدن باعث میشود که میزان گلبولهای قرمز در خون کاهش پیدا کند و همین امر منجر به زردی و رنگ پریدگی پوست میشود. مصرف ویتامین ب 12 باعث میشود که میزان گلبول های قرمز افزایش پیدا کند و همین امر باعث میشود که جریان خون به بدن افزایش پیدا کند. در نتیجه، پوست زیباتر و شفافتر به نظر میرسد و شادابی زیادی دارد.
ویتامین b12 برای سرماخوردگی
ویتامین ب 12 یکی از ویتامینهای بسیار مهمی است که باعث میشود عملکرد سلولهای بدن بهبود پیدا کند و همین امر به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک میکند. در نتیجه، خطر ابتلا به سرماخوردگی کاهش پیدا میکند. همچنین، باید بدانید که در کنار ویتامین ب 12، ویتامین های دیگر گروه ب از جمله ویتامین ب 9 و ویتامین ب 6 برای تقویت سیستم ایمنی بدن مفید هستند.
عوارض مصرف ویتامین b12
ویتامین ها از جمله ویتامین B12 به خودی خود عارضه ای را برای بدن به همراه ندارند. زمانی عوارض نمایان می شوند که مصرف ویتامین بیش از حد مورد نیاز بدن باشد. بهخصوص که این ویتامین در کبد ذخیره می شود و مازاد آن دفع نمی شود. معمولاً عارضه های بسیار محدودی برای مصرف این ماده مغذی گزارش شده است. عوارض زیر ممکن است در اثر مصرف بیش از حد نیاز بدن بروز نماید:
- مشکلاتی در پوست مانند خارش یا سوزش، تغییر رنگ پوست به صورتی و یا قرمز، راش و …
- مشکلات سیستم گوارشی مانند حالت تهوع، استفراغ و اسهال
- مشکلاتی در سیستم عصبی مانند خستگی زیاد، اضطراب، استرس، سرگیجه و سردرد
- احساس درد در نواحی عضلانی و مفصلی، تورم بدن، تغییر رنگ ادرار، احساس بی حسی، افزایش سطح گلبول های قرمز خون، پایین آمدن سطح پتاسیم و بروز علائم نقرس
همانطور که گفتیم این عوارض در موارد بسیار محدودی دیده می شود و عارضههای مصرف این ویتامین بسیار کم است.
میزان مصرف روزانه ویتامین b12
ویتامین b12 باید به اندازه مورد نیاز وارد بدن شود و چون مازاد آن در کبد ذخیره می شود، در نتیجه در این خصوص باید دقت بیشتری نمود. معمولاً توصیه می شود که افراد بزرگسال و نوجوان روزانه 2.4 میکروگرم از این ویتامین را مصرف نمایند. در مورد خانم های باردار و شیرده این مقدار کمی افزایش یافته و به 2.6 تا 2.8 میکروگرم در روز می رسد.ویتامین b12 را باید از مواد غذایی مصرفی تأمین نمود؛ این بهترین روش است. ولی در برخی موارد ممکن است مواد غذایی مصرفی حاوی این میزان ویتامین نباشند و یا در شرایطی هستید که میزان بیشتری از آن را باید دریافت نمایید. در نتیجه مصرف مکمل ها در این زمینه کمک کننده است.
البته مکمل ها باید تحت نظر پزشک مصرف شوند و دوز مناسب بدن توسط پزشک تعیین شود. بخصوص در مورد خانم های باردار و شیرده که سلامت مادر و کودک مطرح می شود. در عین حال باید توجه شود که برخی داروها مانند امپرازول و یا آمینوسالیسیلیک اسید باعث مهار این ویتامین می شود. این داروها برای کنترل التهاب در اندام های داخلی مانند روده ها مصرف می شوند. همچنین داروهایی که برای بیماری هایی مانند کرون تجویز می شوند، با این ویتامین تداخل داشته و روند جذب آن را کند می کنند؛ بنابراین بهتر است پزشک را در جریان پرونده خود قرار داده و با لحاظ نمودن تمامی این موارد، دوز مناسب دارو و مکمل را دریافت نمایید.
کلام آخر
یکی دیگر از ویتامین های بسیار ضروری و مفید برای بدن، ویتامین B12 است. فواید زیادی برای این ویتامین می توان نام برد که از آن جمله، سلامت سیستم قلبی و مغزی، جلوگیری از بسیاری از بیماری ها، افزایش سطح گلبول های قرمز، سلامت دی ان ای و … هستند. عوارض مصرف زیاد ویتامین b12 محدود است و در موارد بسیار کمی دیده می شود. چون این ویتامین در بدن ذخیره می شود، بهتر است دوز مناسب آن وارد بدن و در اختیار سلول ها قرار گیرد. مادران باردار و شیرده، گیاهخواران، افراد مسن و … نیاز بیشتری به مصرف این ماده مغذی دارند که بهتر است با مشورت پزشک، از مکمل های دارویی برای جبران کمبود آن کمک بگیرند.
سوالات متداول
چه کسانی در معرض کمبود ویتامین B12 هستند؟
سالمندان، کودکان، افراد گیاهخوار، افراد مبتلا به دیابت، افراد مبتلا به بیماری سلیاک و بیماری کرون و کسانی که جراحی بایپس معده انجام دادهاند و زنان شیرده در معرض کمبود ویتامین ب 12 هستند.
علائم کمبود ویتامین B12 چیست؟
احساس ضعف و خستگی مفرط، رنگ پریدگی و زرد شدن پوست بدن، سردرد های مداوم، افسردگی و تغییرات خلقی، مشکلات گوارشی نظیر یبوست، ضعف در تمرکز، التهاب در ناحیه دهان و زبان، سوزن سوزن شدن بدن به ویژه در پاها از علائم کمبود ویتامین ب 12 هستند.
چگونه میتوان از کمبود ویتامین B12 جلوگیری کرد؟
افزودن ماهی، گوشت قرمز، تخممرغ، محصولات لبنی و غذاهای غنیشده به رژیم غذایی میتواند به کمبود ویتامین ب 12 کمک کند.